Özgürce | Özgür Gündüz

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI (IBAN)

Avrupa Birliği üyesi ülkelerinde zorunlu olarak kullanılan IBAN halihazırda, 33 ülke tarafından kullanılmaktadır.
IBAN’ın kullanımı ile gerek yurtdışı, gerek yurtiçi para transfer işlemleri daha ekonomik ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilecektir. Uygulamada her ülkenin ve bankanın hesap numaralarının biçimi ve uzunluğu farklıdır. Bir başka ülkeye veya bankaya para transferi yapacak olan müşteriler, hesap numaralarında belirli bir standart olmadığından, para transferi yapacakları kişiden aldıkları karşı hesap numarasının doğruluğundan emin olamamaktadırlar. IBAN kullanımı ile para transferlerindeki hatalar ve bu hatalardan kaynaklanan gecikmeler büyük oranda azaltılacaktır.

IBAN kullanılarak transfer edilen para daha hızlı bir biçimde göndericinin hesabından alıcının hesabına geçmektedir. Böylece, işlemlerde oluşabilecek muhtemel hatalardan kaynaklanan bekleme süreleri ve ek maliyetler ortadan kalkacaktır.

IBAN ZORUNLU OLUYOR

Uluslararası Banka Hesap Numarası (IBAN) Nedir?
IBAN, bankalardaki mevcut hesapların yerine kullanılacak olan ve
belirli bir standarda göre oluşturulan uluslararası banka hesap
numarasıdır. Bu standarda göre, ülke genelinde standart uzunlukta ve
yapıda bir banka müşteri hesap numarası oluşturulması
gerekmektedir. Bugün Avrupa Birliği ülkelerinin yanısıra bir çok
ülkede IBAN kullanılmaktadır. Konuya ilişkin Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası Tebliği 10.10.2008 tarih, 27020 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmıştır.

IBAN’ın Amacı:

IBAN’ın amacı, bankalardaki her bir müşteri hesap numarasını
uluslararası ölçekte tanımlamak suretiyle, para transferlerinin hatasız
ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaktır.

Nasıl Kullanılacak?

1. Her banka, müşterisinin para transferine konu hesabı için IBAN’ı
üretmiş durumdadır ve müşterisine bildirir.

2. Parayı alacak olan kişi (ALICI) kendi hesabına ait IBAN’ı parayı
gönderecek olan kişiye (GÖNDERİCİ) bildirir.

3. Gönderici, alıcının IBAN’ını kendi bankasına bildirir ve para
transfer emrini verir.

4. Göndericinin bankası bu IBAN’ı doğrular ve alıcının IBAN’ına
para transferini gerçekleştirir.

Türkiye’de IBAN’ın Yapısı:

Türkiye’de IBAN 26 karakterden oluşmaktadır. İlk iki hane ülke
kodunu belirtmektedir ve Türkiye için TR’dir.
Sonraki 2 hane kontrol basamaklarını oluşturmakta ve IBAN’ın doğrulanmasında
kullanılmaktadır.
Sonraki 5 hane banka kodunu ifade etmektedir.
Rezerv alan tek basamaklı olup, değiştirilene kadar sıfır olarak kabul
edilmiştir.
Son 16 hane ise banka hesap numarasını belirtmektedir.

Bazı Avrupa Ülkelerindeki IBAN Yapısı:

Ülke Uzunluk IBAN Yapısı
Almanya 22 DE89 3704 0044 0532 0130 00
Fransa 27 FR14 20041 01005 0500013M026 06
Belçika 16 BE68 5390 0754 7034
İngiltere 22 GB29 NWBK 6016 1331 9268 19
Avusturya 20 AT61 1904 3002 3457 3201
Hollanda 18 NL91 ABNA 0417 1643 00
Bulgaristan 22 BG80 BNBG 9661 1020 3456 78
Romanya 24 RO49 AAAA 1B31 0075 9384 0000

Bankalar Ne Yapacak?

Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar, müşterilerinin müşterilerinin
para transferine konu her bir hesabı için ayrı IBAN üretecek ve hesap
sahiplerine bildirecektir. Ayrıca IBAN kullanımını sağlayacak teknik
altyapıyı hazırlayacaklardır.

Banka Müşterileri Ne Yapacak?

Para transferine konu hesabı olan her müşteri IBAN’ını almak için
hesabının bulunduğu bankaya başvuracaktır.
IBAN’ını alan müşteri kendisine yapılacak para transferlerinde
kullanılmak üzere hesap numarası olarak IBAN’ını göndericiye
bildirecektir.
Para transferi yapacak olan müşteriler, transferi gerçekleştirmeden
önce alıcının IBAN’ını bankalarına bildireceklerdir. Alıcının
IBAN’ının bilinmediği durumlarda ise bankalarına işlem bazında
yazılı beyan vermek suretiyle transferi gerçekleştirebileceklerdir.

Ne Zaman Kullanıma Geçecek?

Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ ile IBAN
kullanımında kademeli bir geçiş süreci planlanmıştır. Buna göre;
- 10.10.2008 tarihinden itibaren;
· Bankalar müşterileri için IBAN üretmek ve hesap
sahiplerine bildirmek zorundadırlar.
- 01.01.2009 tarihinden itibaren,
· Bankaların mevcut uygulamalarında müşterileri için
düzenledikleri ve üzerinde hesap numarası bulunan tüm
belgelerde IBAN’ı göstermeleri gerekmektedir.
· Müşterilerin Avrupa Ekonomik Alanında yer alan
ülkelerdeki herhangi bir hesaba yapacakları para
transferlerinde alıcıya ait IBAN’ı bankalarına bildirmeleri
gerekmektedir1, bankaların ise söz konusu IBAN’ı
doğrulaması ve kullanması zorunludur2.
- 01.01.2010 tarihinden itibaren,
· Bankaların yurt içi ve yurt dışından gelen ve alıcı
hesap numarası IBAN olarak belirtilen para
transferlerinde IBAN’ı doğrulaması, giden transferlerde
ise göndericiye ve alıcıya ait IBAN’ı kullanmaları
gerekmektedir.
· Müşteriler yurt içinde yapacakları para transferlerinde
alıcıya ait IBAN’ı bildirecek1, bankalar ise söz konusu
IBAN’ı doğrulayacak ve kullanacaklardır.

1 Talep edilmesine rağmen müşteri tarafından alıcıya ait IBAN’ın bildirilmeyeceğine
ilişkin yazılı beyanının alındığı işlemlerde bu zorunluluk aranmayacaktır.
2 Bankalar ile yurt dışında sınır ötesi ödemeleri gerçekleştiren kuruluşlar arasında
kendi nam ve hesaplarına gerçekleştirilen işlemlerde bu zorunluluk aranmayacaktır

Kaynak : http://www.tcmb.gov.tr

Yorumlara Kapalı.